nga arbëreshi Vincenzino Ducas Angeli
Vaccaro - pasardhës i familjes aristokrate shqiptare
mesjetare Duka- Ëngjëlli.
(me kërkesë të
autorit përktheu nga italishtja dhe përshtati
në gjuhën shqipe: Brunilda
Ternova)
Do të ishte diçka shumë emirë sikur
të gjithë ne, nëkëtë anë të botës,
ta konsideronim Historinë si një mësuese jete dhe shërbëtore të
sëvërtetës.Është e nevojshme të dihet se një popullpahistoriështë jetim si nga nëna ashtu edhe nga baba, e gjithashtu duhet të
mbajmë mendse një popullshërbëtor
nuk ka asnjë të ardhmepërparimitë
vërtetë enuk mund t’uagarantojë
atëfëmijëve të tij. Një kombkrenar përorigjinën e vetdhe për ngjarjethistorike që i përkasin, duhettë përfaqësohetdhe të qeverisetnga burrakrenar dhejo
renegat tëbindjeve dhe ndërgjegjes së
tyre. Ndodhi që mbrëmjen e
kaluar,me anë të disa mediave
shqiptare përtej Adriatikut, u informova për vënien në jetë të disa akteve vërtet “turke”: konkretisht
qeveria turke, që tani na e deklaron veten mike ose “mbrojtëse” tëKosovës,kërkon tiimponojë kësaj të fundit revizioniminme shumëndryshimethelbësore
tëpërmbajtjes së disa teksteve
shkollore tëhistorisë qëkanë të bëjnë meperiudhënosmane e qëpërdoren nëper shkollat
publike të arsimit parauniversitar. Duke reflektuar
mbi këtë ngjarje, i bëra pyetjen vetes: Por e gjith kjo çështje nuk
është e lidhur mecivilizimin, zakonete mira dhedinjitetin enjë popullitë lirë, qe është ende nëkërkim tëidentitetit
të tijetnikdhe kulturor?
Dikush ka guxuar tëdeklarojë senë mes të dypopujve egziston bashkëpunimidhemiqësia, por ama njëmik i vërtetënuk i imponon tjetrit
ato bindje që i leverdisin atij më shumë.
Deklaratat e qeverisë turke - përmes ambasadorit të sajnë Kosovë,Songul Ozan -, duke
kërkuar ndryshimin epërmbajtjes së
teksteve shkollore kryen një akt të qartë fyerje përkundrejt
Kulturës, Historisë, protagonistëve
tëngjarjeve historike si edhe vet studjesve.
Ministri i Arsimit tëKosovës, zoti Buja, u shfaq në favor të kësaj
rezolute duke rënë dakordmediplomatin
turkse kjodo të jetë njëbazë e mirë përkonsolidimin emarrëdhënieve të mirames dyvendeve.
Ashtu siç shkruan gazeta “Jeta në Kosovë” fjalët “dhunë dhe vrasje”do të zëvendësohen nga fjalët “pushtim dhe burgosje”, shprehja “osmanët
vranë shumë shqiptarë” është fshirë tërësisht,osefraza “merreshin masa të rrepta ndaj atyre që nuk ishin të fesë islame” dotë transformohet në “të gjithë shtetasit në viset e tyre të
pushtuara nga Perandoria Osmane, në jetën e përditshme ishin të barabartë para
ligjit”, etj.
Po a mund ju ta imagjinoni sikur në ditët e sotëme shteti iIzraelitdhe i Gjermanisëtë bien dakordpër ndryshimin ehistorisënë përmbajtjene saj dhendoshta ta transoformojnë Hitlerin ne një shenjtor? Si mund ta ëmbëlsoni Historinë...
duke e shtrembëruar atë?
Mos vall Turqit duan të lënë në harresë masakrën
që kryen në mënyrë çnjerëzore në Vaikal afër Ohërit në prill 1465, ku tetë prej gjeneralëve
më të mir të Gjergj Kastriotit si Moisiu i Dibrës, Muzaku i Angjelinës
(Golem Arianiti), Moisi Gjurica, Gjin Muzaka, Gjon Perlati, Nikollë
Berisha, Gjergj Kuka, Gjin Maneshi, u rropën të gjallë dhe trupat e tyre u’a hodhën qenve për ti ushqyer?
A mund të lënë turqit në harresë genocidin një
shekullor kundër popullsisëarmene? Nga viti 1895deri në vitin 1997 janë masakruar nga turqit rreth 250,000armenë. Jozotërinj,
ju nuk mund ta fshihniHistorin!
Edhe pse mund ta ndryshoni atënë letër
ju nuk do mund ta fshihni kurrë nga guri i kohës ku e pavdekshmedo të mbetet e gdhendur!
Jemi në shoqërinë e Claudio La Regina, autor këngësh dhe
muzikant italo-arbëresh, të cilin publiku shqiptar ka patur mundësinë ta njohë
për herë të parë në vitin 2009 falë Festivalit të 48 Kombëtar të Këngës në
Tiranë. I lindur në Cesena të Italisë, më 27 korrik 1976, më rrënjë të ngulura
thellë në trashëgiminë ende të gjallë te traditave muzikore arbëreshe, është
një përfaqësues i denjë i muzikës së lehtë arbëreshe dhe italiane.
Brunilda Ternova: Klaudio të falenderoj për mundësinë që na krijove
për të na dhënë këtë intervistë. Së pari, do dëshironim të na tregoje diçka nga
vetja dhe nga fillesat e karrierës tënde artistike.
Claudio La Regina:
I jam afruar botës së muzikës që në moshë shumë të re, kur isha shtatë vjeç, e
në këtë fazë të jetës fillova të marr mësimet e para në instrumentin muzikor të
pianos. Kam luajtur në piano përreth dhjetë vjet, por kur zhvillova provimin në
Konservatorin e Muzikës nuk u pranova për shkak të praktikës së përhapur të
rekomandimit që egziston në Itali. Më pas, në muajin maj të vitit vijues më
thirrën sërisht për të përsëritur provimin, por vendosa të mos paraqitesha.
Fillimet e mia artistike nisin në një farë mënyre në formë shakaje, kur së bashku
me disa miq formuam një grup muzikor ku unë natyrisht duhej të luaja në
tastierë. Meqënëse njëri nga miqtë e mi më të mirëi cili i binte kitarës, kishte një dorë me
dimensione të vogëla për ti rënë akordeve specifike muzikore, vendosëm që ai ti
binte tastierës ndërsa unë të këndoja. Faktikisht nuk kisha kënduar asnjëherë
deri në ato momente dhe fillova ta bëja thjesht për zbavitje, por nga kjo lojë
lindi si rrjedhojë një pasion i shfrenuar për këngën, gjë që më shtyu të marr
mësime private për dhjet vjet të tjera rresht.
Brunilda Ternova: Sipas teje cila është gjëja më e vështirë për të
komunikuar për një artist?
Claudio La Regina:
Në qoftë se akti i komunikimit nuk ka një mesazh në vetvete, atëherë do të thotë
se i mungon historia, i mungon ideja, i mungon akti i të rrëfyerit dhe i
përvojës së dobishme. Nuk mund të flasim për komunikimin sikur të ishte një
objekt pa një mesazh të qartë, pasi në atë rast komunikimi transoformohet në një
guackë boshe. Rregullorja, nëse mund ta quajmë kështu në rastin tim, është që
të jem në gjendje të shpjegojë përmes muzikës thjeshtësinë e jetës. Shpesh
ndodh që njerëzit kanë tendencën ti komplikojnë gjërat dhe për këtë arsye si
rrjedhojë komplikojnë edhe jetën e tyre në mënyrë të egzagjeruar. Si artist,
duhet të jesh në gjëndje ti bësh njerëzit të kuptojnë se kur fshihen pas përdorimit
të drogës, pas shishes së alkoolit ose të diçkaje tjetër nuk është se i zgjidhin
problemet e tyre, por përkundrazi i zmadhojnë akoma më shumë – qofshin ato
probleme ekzistenciale ose të ndonjë natyre tjetër. Është e rëndësishme të
kuptohet se nuk duhen keqtrajtuar njërzit pa mbrojtje si femrat, fëmijët, të
moshuarit, etj, për tu ndjerë të fortë e për të kënaqur egoizmin për “superioritet”.
Unë besoj se njerëzit e këtij lloji nuk kanë kuptuar se për çfarë shërben
vërtetë jeta dhe se çfarë kuptimi ka ajo, sepse është dialogu mjeti i vetëm i
komunikimit qe i kundervihet çdo forme dhune. Kur jeta të vë në frontin e
vendimeve të rëndësishme ose kur të “godet dhunshëm” duke të fundosur e
“shkallmuar” ekzistencën në atë masë sa nuk dëshiron të reagosh, pikërisht ai
është momenti kur duhet të reagosh, të ngrihesh e të ecësh përpara edhe në
qoftë se rruga është e vështirë dhe e pjerrët. Duhet të rrëzohesh në mënyrë që
të kuptosh sesa je i aftë për tu ringritur sërisht.
Të shkosh kundër rrymës në
shoqërinë e sotme nuk do të thotë të jesh i rrëmbyer, të mos respektosh
rregullat ose të jesh moskokëçarës ndaj gjithçkaje e ndaj të gjithëve. Mund të
jesh i fortë edhe kur qan, dhe një person i cili është i aftë të shfaqë haptazi
emocionet dhe ndienjat e tij duke derdhur edhe lot për diçka në te cilën beson,
qoftë ajo një dashuri, një pasion, apo diçka tjetër, është vërtetë një Qënie
Njerëzore. Por për të bërë këtë gjë duhet të jemi njerëz inteligjent, sepse inteligjenca
është aftësia për të zgjidhur problemet e jetës.
Brunilda Ternova: Si lindi idea për të marrë pjesë në Festivalin e
48° Kombëtar të Tiranës në vitin 2009 dhe pse pikërisht me këngën “Ave Maria”
në gjuhën arbëreshe?
Claudio La Regina:
Në repertorin e këngëve të kompozuara nga vëllezërit arbëresh Scaravaglione
gjendej edhe kënga e mrekullueshme “Ave Maria”, me të cilën u dashurova marrëzisht
dhe kërkesa ime për ta interpretuar u pranua pozitivisht prej tyre. Kënga
trajton tragjedinë e vitit 1997, kur një anije me emigrant shqiptarë që
ndodheshin në bordin e saj, fundoset në ngushticën e Otrantos. Pas fitores në
Festivalin e Këngës Arbëreshe (2007) i shpreha Francesco Scaravaglione dëshirën
për të marrë pjesë në Festivalin Kombëtar të Tiranës, duke marrë parasysh
faktin se ata kishin qenë pjesëmarrës vite më parë. Ai me keqardhje u shpreh se
nuk i kishte ruajtur kontaktet, por se do gjenim një mënyrë për ti dërguar
pjesët muzikore për përzgjedhjen në Festival. Pas dy muajsh kërkimi patëm
mundësinë të gjenim adresën elektronike të Festivalit ku dërgova tre këngë, e
nga të cilat u përzgjodh pikërisht “Ave Maria”. Kjo këngë u pëlqye shumë nga
mjeshtri Selim Ishmaku, që për më tepër, kur mberrita në Tiranë me trajtoi
sikur të isha nipi i tij, duke u përkujdesur për mua e duke zgjidhur çfarëdolloj
problemi që mund të kisha. Gjithashtu një ndihmë të madhe me ka dhënë edhe
zonja Tina Tafa e Radio Tiranës e cila u tregua shumë miqësore dhe e sjellshme.
Nga përvoja e Festivalit të Tiranës kam mësuar shumë. Përjetova dhe njoha nga
afër realitetin shqiptar për të cilin kisha dëgjuar kur isha akoma fëmijë nga
rrëfimet e emigrantëve shqiptarë që jetonin në Spezzano Albanese. Falë rrëfimeve
të tyre, ndërsa më flisnin për jetën që zhvillohej në Shqipëri, kam dëgjuar për
herë të parë edhe për Festivalin Kombëtar të Këngës. Dhe kur pikërisht unë u
prezantova në po të njëjtën skenë bashkarisht me artistët më të mirë shqiptar,
për mua kjo ishte një ëndërr që më në fund bëhej realitet. Le ta themi midis
nesh: kur isha në skenë këmbët më dridheshin nga emocionet.
Brunilda Ternova: Do të rigjejmë sërisht në Shqipëri në vitin 2011
për të marrë pjesë në Festivalin e 50° Kombëtar, dhe këtë herë me këngën “Kur
Te Pasha” me muzikë te Francesco Scaravaglione. Fshihet ndonjë histori e vërtetë
me rëndësi personale prapa kësaj kënge aq sa të zgjidhej për të konkuruar në
një aktivitet artistik të këtij kalibri?
Claudio La Regina:
Kënga “Kur Te Pasha” në fakt është shkruar dhe kompozuar nga Francesco
Scaravaglione, por në kohën kur u zhvillua Festivali u trasnkriptua gabimisht
sikur unë isha autori i tekstit. Vetë autori, Francesco, më ka shpjeguar se
kënga është e lidhur me një histori të vërtetë e shpreh gjendjen shpirtërore të
dashurisë dhe pasionit për një person të rëndësishëm të jetës së tij. Kenga i
është dedikuar bashkëshortes së tij, takimit të tyre të parë dhe çfarë përfaqsonte
ky takim për autorin. Pra bëhet fjalë për vetëdijen e lindjes së një dashurie të
madhe që do zgjasë përgjithmonë.
Brunilda Ternova: Nga e merr frymëzimin për të shkruar tekstet dhe
për të krijuar këngët e tua?
Claudio La Regina:
Frymëzimin e marrë nga çdo gjë që më trasmeton emocione, nga natyra, nga
thjeshtësia e gjërave, nga një pik loti apo nga një buzëqeshje, nga
vështirësite dhe nga historitë e përjetuara përgjatë udhëtimit të jetës, etj.
Nuk jam në gjendje të them saktësisht se ku e gjej frymëzimin, sepse ndonjëherë
thjesht ndodh e më së shumti ndodh pa e kuptuar edhe unë vetë. Ndonjëherë
shkruaj diçka dhe më ndodh të pyes veten i habitur: “Po kjo nga më
erdhi?”.Mundohem gjithmonë nëpërmjet
muzikës, emocioneve dhe teksteve të mia të sjell pak ngjyra aty ku gjithçka
është e venitur, pak paqe aty ku ka shumë melankoli, të sjell një gjendje të re
shpirtërore atyre që më dëgjojnë duke marrë shtysë nga një reflektim apo nga
diçka tjetër. Për mua nuk është e rëndësishme të fitoj në festivale ose
konkurse, sepse unë fitoj sa herë që arrij të përcjell një emocion dikujt
tjetri, sa herë që lexoj entuziazmin në sytë e atyre që dëgjojnë atë që kam
shkruar dhe që këndoj. Për mua është e rëndësishme të jap diçka nga vetja ime,
jo vetëm si një artist por edhe si njeri. Mirëpo nuk e di nëse i’a dal mbanë
gjithmon.
Brunilda Ternova: Është e vërtetë se teknika dhe interpretimi janë
dy aspekte të pandashme për një këngëtar?
Claudio La Regina:
Unë besoj se teknika dhe interpretimi janë dy gjëra të ndryshme, por nëse
përdoren mirë mund të shkrihen shumë bukur me organin vokal. Teknika rrjedh nga
studimi dhe përgatitja didaktike, dhe një teknikë e mirë rrjedh nga një studim
i plotë dhe me shumë sakrifica. Ndërsa interpretimi mendoj se është më shumë
subjektiv, sepse lind nga ndienja, nga veçoria e zërit, nga thellësia e
shpirtit dhe nga çfarë është në gjendje të komunikojë zemra përmes mjetit të
komunikimit që në këtë rast është ‘zëri’. Interpretimi nuk ka nevojë për një
zgjerim vokal maksimal edhe pse është kënaqsi të dëgjosh një këngëtar i cili ka
një shtrirje të bukur vokale. Por ama, të kesh një shtrirje të madhe vokale pa
pasur dhunti interpretuese nuk shpie gjakundi dhe saktësia është e pavlerë
sepse të duhet Origjinaliteti. Por ky është vetëm mendimi im modest dhe mënyra
ime e të parit të gjërave.
Brunilda Ternova: Cilat janë veshtirësitë që përball një artist i
ri në Itali dhe cilat janë problematikat përkatese? Është e vërtetë që vetëm
muzika e mirë në ditët e sotme nuk është e mjaftueshme për të krijuar bazën e
suksesit të një artisti - pavarësisht nëse ka apo jo talent?
Claudio La Regina:
Vështirësitë e hasura nga një artist i ri në Itali janë nga më të ndryshmet
duke filluar nga skarciteti i vlerësimit të talentit, nga mungesa e hapësirave
dhe nga ingranazhi shtypës i parasë - në kuptimin se edhe n.q.s. ke talent por
nuk ke të njohur e para nuk realizon asgjë, stacionet radiofonike nuk i mbështesin
talentet e reja por gjithmonë trasmetojnë artistët e mirënjohur; shtëpitë
diskografike të kërkojnë që ta vetfinancosh projektin tënd dhe nëse gjithçka
shkon mirë atëhere edhe mund të bisedohet, etj. Këtë e vërteton fare mirë festivali
i Sanremos, pjesmarrja në të cilin kushtezohet nga fakti nëse ke ose jo një shtëpi
diskografike që të paguajë për pjesëmarrjen tënde. Diçka krejt ndryshe në
Festivalin Kombëtar të Tiranës i cili sipas mendimit tim nuk ka asgjë për ti
patur zili Sanremos italiane. Po të tregoj një ngjarje që me ndodhi para pak
ditësh në mënyrë që të shpjegoj më qartë atë që dua të them: ndodhesha në një
stacion privat radiofonik (emrin e të cilit preferoj mos ta zë në gojë) në
Italinë veriore, për të pyetur nëse mund të transmetonin disa nga këngët e mia
dhe përgjigja ishte se këtë gjë mund ta bënin vetëm përkundrejt një pagese (të
cilën e konsideroj edhe të drejtë). Atëherë i pyeta se si mund të bëhen të
njohur artistët e rinj, nëse stacionet radiofonike nuk u japin atyre mundësinë
për të transmetuar këngët në radio, sidomos, në mungesë të burimeve financiare
për të paguar transmetimin. Reagimi nga ana e përfaqësuesve të stacionit të
radios ishte kjo: “Nëse unë vendos të transmetoj këngët e tua dhe ti bëhesh i
famshëm, atëherë kush më paguan mua?”. Nga kjo mund ti nxjerrësh vet
konkluzionet.
Brunilda Ternova: Sa e njeh muzikën shqiptare dhe çfarë mendon për
rrymat e ndryshme muzikore në Shqipëri?
Claudio La Regina:
Kam dëgjuar më shumë muzikën popullore folklorike që ka origjinë shumë të
lashtë e që dallon midis veriut dhe jugut të Shqipërisë. Është një lloj i veçantë
muzikor i lidhur ngushtë me identitetin e vet kulturor, dhe që zhvillohet në
këngë që flasin për historinë, për heronj kombëtarë e në këngë të tjera më të
ëmbëla që flasin për dashurinë, për punën, etj. Është një muzikë që falë
infleksionit tipik të sjell në mendje në mënyrë të pashmangshme zonën
ballkanike. Nuk e njoh dhe aq mirë muzikën klasike por di se ka lindur në vitet
‘20-të dhe përfaqësuesi i saj më i madh është padyshim Zadeja. Në vitet e fundit,
muzika shqiptare ka pësuar shumë ndikimin e muzikës perëndimore dhe si rezultat
kanë lindur shumë grupe rock, pop, hip-hop dhe rap. Në Festivalin e Këngës në
Tiranë pata mundësi të njoh shumë personazhe të botes muzikore moderne shqiptare
si Bojken Lako, Juliana Pasha, Keisi Tola e shumë të tjerë. Muzika është
gjithmonë në transformim të vazhdueshëm, por unë mendoj se nuk duhet braktisur
origjina jonë muzikore dhe të merret vetëm ajo që na propozohet nga vëndet e
tjera, sepse kështu nuk përmirësohemi. Unë mendoj se duhet të përpiqemi të
lidhim aspektet e vjetra me ato të reja duke shpikur një zhanër të ri, që ndoshta
mund të krijojë interesa të reja qofshin ato muzikore ose të nje lloji tjetër.
BrunildaTernova: Çfarë di për Shqipërinë e regjimitkomunist?
ClaudioLaRegina: Di që komunizminë Shqipërifilloimenjëherë pasLuftës së DytëBotërore dhe ana e vetmepozitiveishte sefillimisht,shtetisocialist u mundua te rimëkëmb vendin dukendërtuar
fabrika, rrugë, centrale energjitikeetj. Ndërsa nga ana tjetër, në Shqipëriishte
vendosurnjëdiktaturëtotalitaree ngurtëqëkufizontenë mënyrë drastikelirinë eshprehjes dhe të mendimit. Duke qënë se unë vet nuk e kam jetuarnjë regjim të tillënuk mund të japnjë gjykimsubjektiv, por duke folur me njerëz të
ndryshëm që e kanë përjetuar, di që
ishtenjë periudhënegative përpopullinshqiptar.
Brunilda Ternova: Muzika shpesh të ndjell vendet dhe shijet
e origjinës së një artisti. Bota arbëreshe është shumë e pasur në
histori, kulturë, art e sidmos me muzikë folklorike, madje muzika arbëreshe është
kandidate në UNESCO për t’u përfshirë në listën e trashëgimisë jomateriale të
njerëzimit. Personalisht çfarë mendimi ke për këtë trashëgimi kulturore pjesë e
së cilës je, dhe si i je afruar muzikës arbëreshe?
Claudio La Regina:
Nuk mund të jetosh pa kulturën dhe pa traditat e tua, pa vendet e tua të
origjinës ku je rritur, pa mënyrën tënde të të menduarit e të vepruarit, pa
njerzit e tu dhe kjo është arsyeja pse bota ime muzikore, është e lidhur
ngushtë me kulturën time, pra me të qenurit Arbëresh! Kjo ndikon shumë në
formimin tim, qoftë muzikor ashtu edhe në stilin tim të jetës, si pasojë edhe
karriera ime preket gjithmonë pozitivisht. Duke qënë arbëresh, përveçse
italian, do të thote se jam më i pasur si në aspektin kulturor ashtu edhe
gjuhësor, dhe kjo më bën më shumë të vetëdijshëm për atë që unë jam dhe atë që
mund të jem!
Në botën e këngës arbëreshe më
kanë afruar vëllezërit Scaravaglione, që vleresonin shumë zërin dhe aftësitë e
mia interpretuese, dhe me të cilët gjatë viteve ka lindur një bashkëpunim i
gjatë qe i ka fillesat e veta në vitin 2000. Nisa në këtë mënyrë të këndoja në
arbërisht. Në fillim ishte pak e vështirë, sepse ende nuk e flisja gjuhën arbëreshe,
meqënse në familje flitej vetëm italishtja. Për këtë arsye i kërkova Prof.
Francesco Marchianò – mësues i gjuhës arbëreshe – të më jipte mësime private,
dhe nga këtu fillova të këndoja në italisht dhe në arbëresh. I tërhequr nga
kultura, gjuha, zakonet dhe traditat ku bënte pjesë familja ime dalëngadalë u
ndjeva i përfshirë dhe fillova kështu të vlerësoj një realitet të ri. Fillova
duke marrë pjesë në Festivalin e 21° të Këngës Arbëreshe (2002) i cili zhvillohet
në San Demetrio Corone (Kozenca të Kalabrisë) me tekste komplet të reja, ku dhe
fitova vendin e tretë. Gjatë Pashkëve të vitit 2004 këndova në Spezzano
Albanese për festën “Madonna delle Grazie”
dhe me atë rast, ndërsa zbrisja nga skena, kam takuar Dominico Rotondaro -
pronarin e Radio Arbëreshë. Domenico pasi më beri komplimentet e tij, më kërkoi
ti jipja një CD me këngët e mia për ti trasmetuar në radio. Kështu nga ky takim
lindi një miqësi e fortë si dhe nisën transmetimet e para në radio të këngëve
të mia në Kalabri.
Në vitin 2007, më lindi ideja për
të sjellë në Festivalin e Këngës Arbereshe një këngë kundër abuzimit të
fëmijëve për të rritur ndërgjegjësimin kundër pedofilis dhe i kërkova Francesco
Scaravaglione të shkruante në gjuhën arbëreshe një tekst. Lindi në këtë mënyrë
“Kur nget nje krijatur” këngë e cila fitoi në Festivalin e atij viti dhe
gjithashtu pati një hapësirë të dedikuar në“National Geographic”. Një pjesë e të ardhurave të kësaj kënge i është
dhuruar Shoqatës “Meter - Dalla parte dei Bambini” i don Fortunato Di Noto. Në
verën e vitit 2008 formuam me vëllezërit Scravaglione një grup muzikor të
quajtur “Muzikerè” ku këndojmë këngë arbëreshe të shkruara dhe të kompozuara
nga ata. Me këtë rast jam njohur me Ferdinando Carlo Patitucci i cili - i
interesuar mbi cilësitë e mia interpretuese – më kërkoi nëse doja të mirrja pjesë
në “Sanremo Giovani”, por unë duke
njohur mirë sesi funksionojnë gjërat në atë realitet muzikor nuk isha i
interesuar.
Brunilda Ternova: Përveç konkurseve në gjuhën arbëreshe ke marrë
pjesë edhe në gara të ndryshme muzikore në gjuhen italiane. Mund të na listosh
disa prej tyre?
Claudio La Regina:
Kam nisur të këndoj kur isha fëmijë nëpër sheshe, në lokale dhe konkurse të ndryshme
e fillimisht një nga këngët që kam interpretuar ishte “L’acrobata” e Michele Zarrillo të cilën une më shumë se një këngë e
konsideroj një poezi. Jam përpjekur të zgjedh këngë të veçanta që nuk i këndojnë
të gjithë për tu dalluar në stilin tim, p.sh., në një konkurs kam kënduar “Ti amoancora di più” te R. Cocciante, në Festivalin e San Marinos jam
paraqitur me këngën “L’impossibile vivere”
të Renato Zero, etj. Për mua ato ishin si një lloj trajnimi, sepse e ndieja
brenda vetes se një ditë do shkruaja këngët e mia. Në vitin 1998 në Festivalin
e S. Marinos, jam takuar me mikun dhe basistin Iro Pagano i cili - i habitur
dhe entuziast nga pjesëmarrja ime sepse nuk ishte në dijeni të faktit se unë
këndoja -, më pyeti pse nuk isha pjesmarrës në Festivalin Castrocaro. Kur i
shpjegova se më duhej të paraqitesha me këngë të reja, e unë nuk kisha nisur te
shkruaja akoma, Iro më tha se kishte disa këngë të tijat e nëse më interesonin mund
ti këndoja. Nga ky episod filloi bashkëpunimi ynë i gjatë dhe një vit më pas
(shtator 1999) isha pjesmarrës në Festivalin Castrocaro me këngën “Voglio fare un fuoco” të shkruar nga
Iro. Kjo përvojë më dha mundësinë për të vetë-prodhuar një mini CD me titull “Un posto per noi” që përmban katër këngë
të reja dhe nga aty fillon pjesëmarrja ime në konkurse të ndryshme të këngës
italiane. Më vonë kam shkruar këngën autobiografike “Credo che sbagliare sia umano” bazuar në një histori dashurie, ku
kuptova se duhet të gabosh për të mësuar nga jeta, por ama jo të ripërsëritësh
të njëjtin gabim sërisht. Kur kam marrë pjesë me këngën “Dodi” të Iro Paganos
në Festivalin “Fuoritempo” të mbajtur në Romë (mars 2003), jam njohur me kengë-autorin
Stefano Manenti dhe mjeshtër Roberto Gori. Këtij të fundit i kërkova
arranxhimin e një kënge që kisha shkruar për një gazetare të re kalabreze të
vrarë më 9 dhjetor 2002. Është historia ngjethëse e vrasjes së një gruaje që më
preku jashtëzakonisht shumë saqë vendosa ti dedikoja një këngë që është
titulluar “Notte D’Inverno”. Ndërsa
me Stefano Manenti me kalimin e kohës jemi bërë miq të mirë dhe bashkë-autorë
të këngëve tona të ndryshme. Më pas mora pjesë në një emision televiziv në Tele
Spazio Calabria ku jam takuar me menaxherin e shtëpisë diskografike “Suoneria
Mediterranea” Daniele Sanfilippo, njeri i thjesht e i përulur, e me të cilin
kam zhvilluar në kohë një numër të konsideueshëm bashkëpunimesh. Në vitin 2004
kam shkruar një këngë kundër dhunës ndaj grave me titull “Dentro una lacrima” me muzikë të vëllezërve Scaravaglione dhe
arranxhim të mjeshtrit Franco Poggiali. Ndër këngët e tjera të mia është edhe
një dedikuar Papës Gjon Pali II e titulluar “Karol” me muzikë dhe tekst të vëllezërve
Scaravaglione.
Kam marrë pjesë në manifestime të
shumta artistike dhe thjesht po përmend vetëm disa: në konkursin “Vota La Voce” u klasifikova në vendin
e 2°; në “San Remo Nuovi Talenti” u klasifikova në vendin e 1°;në Akademinë e Këngës të San Remos në shtator
1998; në Festivalin e San Marinos në mars 1999/2000; në Festivalin e Castrocaro
korrik 2002; në konkursin “Cantarello 2000” të zhvilluar në Ivrea të Torinos; në
konkursin “Festa Degli Sconosciuti” në shkurt të vitit 2001 ku ishin prezent
artistët Rita Pavone, Teddy Reno dhe mjeshtëri Paolo Olmi; në Akademin e këngës
së San Remos në shtator 2001/2002; në Festivalin e Napolit mbërrita në finale
në vitin 2002; në Festivalin “Fuoritempo” mbajtur në Romë në mars 2003/ 2004;
mbërrita në finale në edicionin XIV° të Çmimit të Madh të Këngës Italiane
“Vetrina per un Disco” (festival për këngë-autorë dhe këngëtarë të rinj) zhvilluar
në Romë në nëntor 2005 pranë Nuovo Teatro 33, etj.
Brunilda Ternova: Kush është Klaudio në jetën e tij private dhe në
kohën e tij të lirë? Cilat janë pikat e tua të referimit në jetë? A ke ndonjë
pasion tjetër përveç muzikës?
Claudio La Regina:
Pikat e mia të referimit janë familja ime, që më mbështet gjithmonë në çdo
vendim që marr, dhe miqtë e mi të vërtetë që janë shumë të paktë. Pa mbështetjen
e tyre mendoj se nuk realizon asgjë, pasi është shumë e rëndësishme dhe e
domosdoshme të kesh dikë ku të gjesh mirëbesim për të hapur zemrën, gjë që të
shërben edhe për rritjen tënde personale. Ndonjëherë, kam edhe momente kur dua të
rri vetëm për rritjen time shpirtërore, sepse n.q.s. nuk arrin të ndihesh mirë
‘vetëm me veten tënde’ nuk do arrish kurrë të ndjehesh mirë ‘në mes të njerzve
të tjerë’. Në jetën private jam një njeri miqësor me të gjithë pa përjashtim,
jam shumë shoqërues dhe nuk e mbaj veten me të madh edhe pse disa thonë të
kundërtën - por s’ka ndonjë problem. Maksimumin tim e nxjerr në pah në momentet
më të vështira të jetës, sepse është e lehtë të duash dikë ose ta kesh mik kur
gjithshka shkon mirë. Nëse dikush si miqtë, familjarët, personi që dua dhe që
është i rëndësishëm në jetën time, ka nevojë për mua unë jam prezent për ta
ndihmuar. Nuk toleroj falsitetin dhe gjysmë të vërtetat, preferoj më shumë një
të vërtetë të shëmtuar se sa një gënjeshtër të bukur. Në rrjedhën e jetës sime
kam mësuar mbi kurrizin tim të jem i duruar, të mos gjykoj, të mos marrë asgjë
për të dhënë sepse askush nuk më ka ndonjë detyrim, prandaj impenjohem me shumë
sakrificë dhe përkushtim, duke derdhur lot dhe djersë në çdo gjë që bëj.
Përveç muzikës një nga pasionet e
mia është edhe sporti, praktikisht Body Building dhe Footing. Kohën time të
lirë më pëlqen ta kalojë mbrëmjeve në shoqërinë e miqve, duke bërë shaka e duke
rikujtuar kohët e vjetra - kur ende nuk egzistonte e gjithë kjo teknologji që
na bën më pak të pranishëm fizikisht e shumë më tepër virtual.
Brunilda Ternova: A ke ndonjë projekt të veçantë që do dëshiroje të
realizoje ose që përfaqëson një aspiratë për ty? Në të ardhmen do kemi mundësi
të shohim ndonjë album të ri, ndonjë bashkëpunim të ri artistik apo turne në
Itali, në Shqipëri e gjetiu?
Claudio La Regina:
Aktualisht kriza ka prekur nga pak të gjithë sektoret e jetës në Itali duke
përfshirë edhe atë të muzikës, megjithatë, jam duke punuar mbi disa këngë të
reja dhe njëkohësisht në disa projekte. I gjithë kapaciteti im krijues për
momentin është i përqëndruar gjithmonë rreth muzikës, ndërsa për pjesën tjetër të
pyetjes tënde me parje me bërje në të ardhmen.
Brunilda Ternova: Një mesazh për admiruesit e tu dhe lexuesit e
kësaj interviste.
Claudio La Regina:
Të jenë gjithmonë vetëvetja edhe sepse të bësh një zgjedhje të tille është një
rrugë që jo të gjithë dinë ta përshkojnë. Nuk është ajo që mendon se je – e aq
më pak ajo që ke –, por është ajo që realizon në jetë, që të kualifikon, të jep
vlerë dhe të shpërblen në të njëjtën kohë.
Brunilda Ternova: Faleminderit Klaudio!
Claudio La Regina:
Faleminderit ty dhe gjithë atyre që na mundësojnë neve artistëve të rinj të
përçojmë tek të tjerët artin tonë, pasionin tonë e mbi të gjitha personin tonë.
Faleminderit!
Siamo in compagnia di Claudio La Regina, musicista e
cantante italo-arberesh, che il pubblico albanese ha avuto la possibilità di
conoscere per la prima volta nel 2009 grazie al 48° Festival Nazionale di
Tirana. Nato a Cesena il 27 luglio 1976 affonda le sue radici nel sempre vivo
patrimonio di tradizioni musicali arberesh, ed è un valido esponente del fronte
della musica leggera cantautorale sia arberesh che italiana.
Brunilda Ternova: Claudio ti ringrazio per averci dato
l’opportunità di questa intervista. In primis, raccontaci un po’ di te e di
come è nato il tuo percorso artistico.
Claudio La Regina:
Mi sono avvicinato al mondo musicale in tenera età quando a sette anni iniziai
a prendere le prime lezioni di pianoforte. Ho suonato per circa dieci anni ma
quando feci l’esame in Conservatorio non venni preso a causa della diffusa
pratica che c’è in Italia della raccomandazione. Poi venni chiamato a rifare
l’esame nel maggio dell’anno dopo, ma decisi di non andarci. Il miei inizi
artistici sono scaturiti un po’ per scherzo. Insieme con degli amici abbiamo
formato un gruppo musicale dove io naturalmente avrei dovuto suonare la
tastiera, ma siccome uno dei miei migliori amici - che poi era quello che
suonava la chitarra - aveva una mano troppo piccola per prendere determinati
accordi allora lui passò a suonare la tastiera e io a cantare. Io che non avevo
mai cantato fino a quell’instante cominciai a farlo per gioco e invece da qui nacque
quella passione sfrenata per il canto fino da prendere lezioni private per
altri dieci anni.
Brunilda Ternova: Cos’è secondo te la cosa più ardua da comunicare
per un artista?
Claudio La Regina:
Se nell’atto della comunicazione non c’è un messaggio allora non c’è
storia, non ci sono idee poiché manca la narrazione e l’esperienza utile. Non si
può parlare di comunicazione come se fosse un oggetto privo di un messaggio
chiaro poiché si trasforma in un guscio vuoto. La regola, se così si può chiamare,
nel mio caso è riuscire a spiegare attraverso la musica la massima semplicità
della vita. Succede spesso che nella maggior parte delle volte le persone hanno
la tendenza a rendere le cose più complicate di quanto siano e di conseguenza a
rendere anche la loro vita più complicata di quanto non lo sia già di suo.
Riuscire a far comprendere che rifugiarsi dietro la droga, la bottiglia
dell’alcool o altro, non risolve ma amplifica il problema che sia esistenziale
o di qualsiasi altra natura. E’ importante far capire che non si deve maltrattare
una persona debole e indifesa come una donna, un bambino, un anziano e così
discorrendo, per sentirsi forti per appagare un proprio bisogno di “superiorità”.
Credo che persone di questo genere hanno capito ben poco a cosa serve
effettivamente la vita o quale sia il suo vero senso, poiché è il dialogo l’unico
mezzo di comunicazione opposto ad ogni tipo di violenza. Quando la vita ti pone
davanti a delle scelte importanti o quando ti “picchia duramente”
sprofondandoti e “fracassandoti” l’esistenza tanto da non aver più voglia di
reagire è proprio lì che bisogna reagire, rialzarsi e andare avanti senza mai
fermarsi anche se il percorso o il sentiero è diventato difficile e ripido. Bisogna
cadere per sapere quanto si è bravi a rialzarsi.
Essere controcorrente nella
società di oggi non significa essere irruenti, non rispettare le regole,
fregarsene di tutto e di tutti. Si può essere forti anche piangendo ed una
persona che piange manifestando le proprie emozioni e sentimenti, che versa
lacrime in qualcosa in cui crede, che sia un amore, una passione o altro, è un
vero Essere Umano. Ma per far questo bisogna essere persone intelligenti perché
credo che l’intelligenza sia proprio la capacità di risolvere i problemi della
vita.
Brunilda Ternova: In che modo è nata l’idea di partecipare al 48°
Festival Nazionale di Tirana nel 2009 e come mai proprio con la canzone “Ave
Maria” in lingua arberesh?
Claudio La Regina:
Tra le canzoni dei Fratelli Scaravaglione c’era la meravigliosa “Ave Maria” -
della quale me ne innamorai perdutamente - e chiesi se la potavo interpretare e
la domanda fu accolta volentieri. La canzone tratta la tragedia del 1997 dove
una nave albanese affondo insieme a tanti profughi albanesi nel canale di
Otranto. Dopo la vittoria al Festival della Canzone Arbereshe (2007) dissi a
Francesco Scaravaglione che volevo partecipare al Festival Nazionale di Tirana
- visto che loro c’erano già stati anni addietro. Lui un po’ rammaricato mi
disse che non aveva più nessun contatto ma che avremmo trovato il modo di mandare
i brani per la selezione. A distanza di un paio di mesi riuscimmo a trovare un’e-mail
del Festival e io mandai tre brani, dei quali fu scelto proprio “Ave Maria”.
Questa canzone piacque molto al maestro Selim Ishmaku, che per di più, quando
giunsi a Tirana, mi trattò come fossi suo nipote prendendosi cura di me in
tutto e per tutto e in qualsiasi problema che poteva sorgere, lui lo avrebbe
risolto. Altresì, mi ha aiutato molto la sig.ra Tina Tafa di Radio Tirana,
anche lei persona molto cordiale e gentile.
L’esperienza al Festival di
Tirana mi ha insegnato molte cose. Ho vissuto e ho conosciuto da vicino una
realtà albanese della quale avevo solo sentito dai racconti degli emigranti
albanesi che abitavano nel mio paese - Spezzano Albanese - da quando ero
ragazzino. Grazie alle loro narrazioni mentre parlavano di come fosse la vita
in Albania, ho sentito parlare per la prima volta anche del Festival Nazionale
della Canzone, e quando dopo anni (io proprio io) mi trovai ad esibirmi su quel
palco insieme ai suoi migliori artisti per me fu come un sogno che diventava
realtà. Detto tra noi: quando ero sul palco mi tremavano le gambe
dall’emozione.
Brunilda Ternova: Ti rivediamo di nuovo in Albania nel 2011 al 50°
Festival Nazionale e questa volta con la canzone “Kur Te Pasha” con la musica
di Francesco Scaravaglione. Esiste qualche storia vera o di rilevanza personale
dietro questa canzone in gara in un evento artistico di questo calibro?
Claudio La Regina:
La canzone “Kur Te Pasha” in realtà è stata scritta e composta da Francesco
Scaravaglione, ma ai tempi del Festival ci fu un piccolo errore di trascrizione.
Lo stesso autore mi ha spiegato che il brano è legato a una storia vera ed
esprime un vero stato d’animo di amore e passione verso una persona importante.
È dedicata alla moglie e al loro primo incontro e a ciò che questo incontro ha
rappresentato per lui, cioè la consapevolezza che era nato un grande amore che
sarebbe stato per sempre.
Brunilda Ternova: Dove attingi per trovare l’ispirazione per
scrivere i tuoi testi e creare le tue canzoni?
Claudio La Regina:
Prendo ispirazione da tutto quello che mi dà emozione, dalla natura, dalla
semplicità delle cose, da una lacrima o da un sorriso, dalle storie di vita
vissuta, dalle difficoltà quando la vita ti pone davanti lungo il percorso del
tuo cammino ecc. Non ti so dire precisamente dove trovo ispirazione perché a
volte semplicemente avviene, anzi sopratutto avviene senza accorgermene. Delle
volte scrivo una cosa e mi dico sorpreso: “E questa da dove mi è venuta?”.
Cerco sempre con la mia musica, le mie emozioni e i miei testi di portare un
po’ di colore dove tutto è sbiadito, un po’ di serenità dove c’è molta
malinconia, di portare un nuovo e diverso stato d’animo a chi mi ascolta,
partendo da una riflessione o da una qualsiasi altra cosa. Per me non è
importante vincere un Festival o un Concorso, perché io vinco ogni volta che
riesco a trasmettere un’emozione a qualcun’altro, ogni volta che leggo negli
occhi di chi mi ascolta l’entusiasmo riguardo a quello che ho scritto e che
canto. Per me è importante lasciare qualcosa di me, non solo come artista ma
soprattutto come persona. Però non so se ci riesco sempre.
Brunilda Ternova: E’ vero che la tecnica e l’interpretazione sono
due aspetti inscindibili tra di loro per un cantante?
Claudio La Regina:
Io credo che la tecnica e l’interpretazione siano due cose assolutamente
diverse ma che se usate bene si possono sposare altrettanto bene con l’organo
vocale. La tecnica deriva dallo studio e dalla preparazione didattica e una
buona tecnica deriva da uno studio approfondito e da molti sacrifici. Credo che
invece l’interpretazione sia più soggettiva, perché nasce dal sentimento, dalla
particolarità della voce, dal profondo dell’anima e da quello che il cuore è in
grado di comunicare attraverso il suo mezzo comunicante in questo caso “la voce”.
L’interpretazione non ha bisogno di un’estensione vocale massima anche se è
piacevole ascoltare un cantante che ha una bella estensione. Però avere una
grande estensione senza avere doti d’interpretazione non porta da nessuna
parte, essere precisi non serve a nulla, ci vuole Originalità. Ma questo è il
mio modestissimo pensiero e il mio modo di vedere.
Brunilda Ternova: Quali sono le difficoltà che un giovane artista
affronta in Italia e quali sono le varie problematiche relative? E’ vero che
oggi giorno la buona musica da sola non è sufficiente per creare la base del
successo di un artista - a prescindere dal fatto che abbia o meno talento?
Claudio La Regina:
Le difficoltà che incontra un giovane artista in Italia sono tra le più
disparate incominciando dalla scarsa valorizzazione del talento, la mancanza di
spazio e l’opprimente macchina del denaro - nel senso che anche se sei bravo ma
non hai conoscenze e soldi fai ben poco, le radio non puntano sui giovani
talenti ma girano sempre gli artisti affermati, le case discografiche ti
chiedono di finanziare da solo il tuo progetto e poi se va bene se ne può
parlare, ecc. Questo lo dimostra per esempio la gara di Sanremo, dove per
partecipare bisogna avere una etichetta discografica che punti su di te e che
paghi per la tua partecipazione. In poche parole senza soldi e conoscenze non
si va da nessuna parte. Cosa del tutto diversa invece al Festival Nazionale di
Tirana che a mio avviso non ha nulla da invidiare al Sanremo italiano.
Ti racconto un breve fatto che
proprio l’altro giorno mi è successo in modo che mi possa spiegare meglio: sono
andato in una radio privata (di cui non farò nome) qui nel nord Italia
chiedendo se potevano passare qualche mio brano e la risposta è stata che lo
facevano solo a pagamento (che lo trovo anche giusto). Allora io risposi: ”Ma i
giovani artisti come fanno ad emergere e ad essere conosciuti se voi emittenti radiofoniche per prime non gli date la possibilità di
trasmettere i loro brani, soprattutto, se non hanno le risorse economiche da
potersi pagare i passaggi radiofonici?”. La risposta da parte dei
rappresentanti dell’emittente è stata questa: “Se io ti metto il brano e tu
diventi famoso poi a me chi mi paga?”. Lascio a te a fare le tue
considerazioni.
Brunilda Ternova: Cosa conosci della musica albanese e cosa pensi
delle sue varie correnti musicali?
Claudio La Regina:
Della musica albanese ho ascoltato molta musica tradizionale del folklore
che ha origini molto antiche e si differenzia tra il nord e il sud dell’Albania.
E’ un tipo di musica particolare legata alla propria identità culturale e si
sviluppa in canzoni che parlano di storia, di eroi nazionali, di canzoni più
melodiche che parlano di amore, di lavoro, ecc. Sono musiche che con le proprie
inflessioni tipiche, portano con la mente inevitabilmente all’area balcanica.
Non ho presente brani di musica classica, anche se so che è nata negli anni ‘20
e che il maggior rappresentante è senza dubbio Zadeja. Negli ultimi anni la
musica Albanese ha subito moltissimo l’influenza della musica occidentale e di
conseguenza sono sorti tanti gruppi rock, pop, hip-hop e rap. Nello stesso “Festival
i Kenges” di Tirana ho avuto modo di conoscere tanti personaggi legati ai
canoni della musica moderna come Bojken Lako, Juliana Pasha, Keisi Tola e tanti
altri. La musica è in continua trasformazione, io penso però che non bisogna
lasciarsi alle spalle le proprie origini musicali e attingere solamente da ciò
che ci viene proposto da alte parti, poiché così non si migliora. Io credo che
bisognerebbe cercare di legare al vecchio il nuovo magari inventando un genere
nuovo che chissà, magari potrebbe creare dei nuovi interessi musicali e non.
Brunilda Ternova: Cosa sai dell’Albania del periodo del regime
comunista?
Claudio La Regina:
So che il comunismo in Albania è iniziato subito dopo la seconda guerra
mondiale e l’unico lato positivo fu che inizialmente, lo stato socialista
ricostruì il paese con la costruzione di fabbriche, strade, centrali
energetiche etc. Mentre dall’altra parte, venne impostata una rigida dittatura
totalitaria che limitò drasticamente la libertà di espressione e di pensiero.
Non avendo vissuto un regime simile non posso dare un giudizio soggettivo, ma
parlando con la gente so che è stato un periodo negativo per la popolazione
albanese.
Brunilda Ternova: La musica spesso richiama i luoghi e i sapori
d’origine di un artista. Il mondo arberesh è molto ricco di storia, di cultura,
di arte e soprattutto di musica folk, e proprio la musica è stata candidata
all’UNESCO per essere inserita nella lista dei beni Immateriali dell’Umanità.
Tu personalmente cosa ne pensi di questa eredita culturale, che in parte ti
appartiene, e come ti sei approcciato alla musica arberesh?
Claudio La Regina:
Non si può fare a meno della propria cultura e delle proprie tradizioni, dei
propri luoghi del proprio pensare, al modo di agire e di fare della propria
gente, ed è per questo che, il mio mondo musicale, è un mondo legato
indissolubilmente alla mia cultura e quindi al mio essere Arberesh! Questo
influisce molto sulla mia formazione, sia essa musicale che sul mio modo di
vivere, di conseguenza anche la mia carriera ne risente sempre e comunque in
positivo. Essere arberesh oltre che italiano è essere culturalmente e
linguisticamente più ricchi, e ciò non fa altro che rendermi più consapevole di
ciò che sono e di ciò che potrei essere!
Nel mondo della canzone arbereshe
mi hanno introdotto i Fratelli Scaravaglione che apprezzavano molto la mia voce
e le mie doti interpretative, e con i quali negli anni è nata una lunga
collaborazione iniziata già nel 2000. E’ stato così che cominciai a cantare sia
in italiano che in arberesh. All’inizio fu un po’ difficile perché non
conoscevo ancora la lingua, visto che in famiglia si parlava solo l’italiano. Ragion
per cui chiesi al Prof. Francesco Marchianò - docente di lingua arbereshe - se
mi poteva dare lezioni private. Attratto dalla cultura, dalla lingua, dalle
usanze e tradizioni di cui faceva parte la mia famiglia piano piano mi sono
sentito coinvolto e ho iniziato così ad apprezzare una nuova realtà. Cominciai
partecipando al 21° Festival della Canzone Arberesh (2002) che si teneva a San
Demetrio Corone (CS) ma con testi assolutamente inediti, dove la prima mia partecipazione
mi vide al 3° posto. Nel periodo Pasquale del 2004 cantai nel mio paese durante
la Festa Patronale
della “Madonna delle Grazie” e in quell’occasione incontrai - dopo la mia esibizione
mentre scendevo dal palco -Dominico
Rotondaro, il proprietario di Radio Arbereshe. Domenico mifece i complimenti e mi chiese se potevo
dargli un CD con i miei brani per trasmetterli in radio. Nacque così una forte
amicizia e i miei primi passaggi radiofonici in Calabria.
Nel 2007 mi venne l’idea di
portare al Festival della Canzone Arbereshe un brano contro l’abuso dei minori
e chiesi a Francesco Scaravaglione di scrivermi in lingua arbereshe un brano di
sensibilizzazione sulla pedofilia. Così nacque “Kur nget nje krijatur” canzone
che vinse il Festival di quell’anno e che ebbe uno spazio dedicato anche sul
“National Geographic”. Parte del ricavato di questa canzone è stato devoluto
all’Associazione Meter “Dalla partedei Bambini” di don Fortunato Di Noto.
Nell’estate del 2008 formammo con i fratelli Scravaglione un gruppo musicale
che si chiamava “Muzikerè” dove cantavamo canzoni arbereshe scritte e composte
proprio da loro. In questa occasione conobbi Ferdinando Carlo Patitucci che si
interessò a me e alle mie qualità canore ed interpretative, chiedendomi se
volevo partecipare a Sanremo Giovani, ma io non ne ero tanto convinto sapendo
come funzionavano le cose in quelle realtà musicali.
Brunilda Ternova: Oltre ai vari concorsi canori in lingua arberesh
hai partecipato anche a concorsi musicali italiani. Ce ne puoi elencare
qualcuno?
Claudio La Regina:
Cominciai a cantare nelle piazze, nei locali e a partecipare nei concorsi fin
da ragazzino e una delle cover che interpretavo era “L’acrobata” (M.Zarrillo)
che più che una canzone per me era una poesia. Cercavo di scegliere canzoni
diverse proprio per distinguermi nel mio stile e non sceglievo le canzoni che
cantavano tutti. Per esempio, come quando in un concorso cantai “Ti amo ancora
di più” di R. Cocciante o come quando partecipai al Festival di San Marino con
la canzone “L’impossibile vivere” di Renato Zero. Era come una sorta di
allenamento perché sentivo dentro di me che un giorno avrei scritto delle mie
canzoni. Nel 1998 al Festival di S. Marino incontrai l’amico e il bassista Iro
Pagano il quale - molto sorpreso ed entusiasta della mia partecipazione perché
non sapeva che io cantassi -, mi chiese perché non partecipassi a Castrocaro.
Quando gli risposi che si poteva partecipare solo con dei brani inediti ed io
non ero pronto perché ancora non scrivevo, allora lui mi disse che aveva dei
suoi brani e se mi fossero interessati li avrei potuto cantare. Da lì cominciò
la nostra lunga collaborazione e l’anno successivo (settembre 1999) partecipai
al festival Castrocaro Termesezione
“Voci e Volti nuovi” con il brano inedito “Voglio fare un fuoco” scritto
proprio da lui. Questa esperienza mi diede la possibilità di autoprodurre un
mini CD contenente 4 brani nuovi dal titolo “Un posto per noi” e di cominciare a
partecipare ai vari concorsi italiani con brani inediti. Scrissi dopo una
canzone autobiografica dal titolo “Credo che sbagliare sia umano” basata su una
storia d’amore vissuta dove ho capito che si può sbagliare e si deve sbagliare
per imparare dalla vita, ma non commettere di nuovo lo stesso errore.
Quando partecipai con il brano “Dodi”
di Pagano al Festival “Fuoritempo” tenutosi a Roma nel Marzo 2003, conobbi il
cantautore Stefano Manenti, ed il maestro Roberto Gori. A quest’ultimo chiesi
di arrangiare un mio brano che avevo scritto per una giovane giornalista
calabrese uccisa il 9 dicembre del 2002. Si trattava della storia agghiacciante
dell’omicidio di una donna che mi aveva toccato al punto da scrivere un testo e
di dedicarle una canzone che si intitola “Notte D’Inverno”. Mentre con Stefano
Manenti nel tempo diventammo amici e anche coautori dei nostri diversi brani. Successivamente
partecipai ad una trasmissione televisiva Regionale TeleSpazioCalabria dove
conobbi Daniele Sanfilippo, persona umile e alla mano che apprezzava le mie
doti canore e cantautorali. Daniele era il gestore dell’etichetta discografica
“Suoneria Mediterranea” e anche con lui cominciarono a svilupparsi nel tempo parecchie
collaborazioni. Nel 2006 scrissi una canzone contro la violenza sulle donne dal
titolo “Dentro una lacrima” con musica dei fratelli Scaravaglione, e arrangiamenti
del maestro Franco Poggiali (già arrangiatore degli Scaravaglione). Tra le mie
altre canzoni c’è anche una dedicata a Papa Giovanni Paolo II dal titolo “Karol”
con testo e musica dei fratelli Scaravaglione e con i quali decidemmo di comune
accordo di farne una versione Italiana dove l’interprete esclusivo sarei dovuto
essere io – cosa che mi gratificò molto artisticamente.
Mi sono esibito in numerosi manifestazioni
artistiche e tanto per citare qualcuna: ho partecipato al concorso Regionale
“Vota La Voce”
classificandomi al 2° posto; al concorso Regionale “San Remo Nuovi Talenti”
classificandomi al 1° posto; all’Accademia della canzone di San Remo nel settembre
1998; al Festival di San Marino nel Marzo 1999 e nel Marzo 2000; a Castrocaro
Terme alle selezioni “Voci e Volti nuovi” nel Luglio 2002; al concorso “Cantarello
2000”
tenutosi ad Ivrea (TO) nel Gennaio 2000; al concorso “Festa Degli Sconosciuti” alla
presenza di Rita Pavone, Teddy Reno ed il maestro Paolo Olmi, nel Febbraio
2001; all’Accademia della canzone di San Remo nel settembre 2001 e nel 2002; al
Festival di Napoli arrivando alla finalissima nel 2002; al Festival “Fuoritempo”
tenutosi a Roma nel Marzo 2003 e nell' Aprile 2004; sono arrivando alla
finalissima alla XIV° edizione del Gran Premio della Canzone Italiana “Vetrina
per un Disco” (Festival per cantanti e cantautori emergenti), tenutosi presso
il Nuovo Teatro 33 a
Roma nel Novembre 2005, ecc.
Brunilda Ternova: Chi è Claudio nella sua vita privata e nel suo
tempo libero? Quali sono i tuoi punti di riferimento nella vita? Hai qualche
altra hobby oltre alla passione per la musica?
Claudio La Regina:
I miei punti di riferimento sono la mia famiglia che mi appoggia sempre e
comunque in qualsiasi decisione io prenda, gli amici quelli veri non quelli a
convenienza e ti assicuro ce ne sono ben pochi. Senza di loro credo si faccia
ben poco e avere qualcuno con cui confidarti metterti a confronto è molto
importante se non fondamentale anche per la propria crescita. Mi prendo momenti
in cui ‘voglio stare solo’ che mi servono anche per una mia crescita interiore
perché se non riesci a stare bene prima da ‘solo con te stesso’ non riuscirai
mai a stare bene ‘in mezzo alla gente’. Nella vita privata sono una persona
buona e socievole con tutti nessuno escluso, sono di compagnia e non mi do
troppe arie anche se c'è chi dice il contrario - ma va bene così. Il meglio di
me lo tiro fuori nei momenti e nelle situazioni difficili della vita perché è
facile amare ed essere amico quando tutto va bene. Se c’è bisogno di me io ci
sono e mi faccio in quattro per gli amici, per la famiglia, per la persona che
amo e che ritengo importante nella mia vita. Non tollero assolutamente la
falsità e le mezze verità, preferisco di più una brutta verità che una bella
bugia. Nel percorso della mia vita ho imparato a proprie spese ad avere
pazienza, a non giudicare, a non dare mai nulla per scontato, che niente è
dovuto a nessuno ed ecco perché mi impegno molto con sacrificio e dedizione, versando
lacrime e sudore in tutto quello che faccio. Oltre la musica uno dei miei hobby
è lo sport, praticamente il Body Building e il Footing. Nel tempo libero mi
piace passare delle serate in compagnia degli amici di sempre, facendo quattro
risate e ricordando anche qualche stupidaggine fatta in tempi dove non esisteva
ancora tutta questa tecnologia che un po’ ci rende meno presenti fisicamente e
molto più virtuali.
Brunilda Ternova: Hai un particolare progetto che vorresti
realizzare nel futuro o tale da rappresentare una tua aspirazione? Avremo la
possibilità di vederti con qualche album nuovo, in qualche collaborazione artistica
oppure in tour in Italia, in Albania o altrove?
Claudio La Regina:
Attualmente la crisi economica coinvolge un po’ tutti i settori della vita
in Italia, compreso quello della musica, tuttavia, sto lavorando su nuovi brani
e nel contempo anche su nuovi progetti. Ogni mia ispirazione artistica punta
sempre intorno alla musica, per tutto il resto poi si vedrà.
Brunilda Ternova: Un tuo messaggio che vorresti dare ai tuoi fan e
ai lettori di questa intervista.
Claudio La Regina:
Essere sempre se stessi, perché essere se stessi è una strada che non tutti
sanno percorrere. Non è quello che credi di essere, tanto meno quello che hai,
ma è quello che fai che ti qualifica, ti valorizza e ti gratifica allo stesso
tempo.
Brunilda Ternova: Grazie Claudio!
Claudio La Regina:
Grazie a te e a tutti quelli come te che danno la possibilità a noi giovani
artisti di trasmettere agli altri la nostra arte, la nostra passione e
sopratutto la nostra persona. Faleminderit!
Shkëputur prej arkivit të gazetes italiane “La Stampa” e datës 03.05.1994, nr.
118, faqe 11.
Solli për shtyp nga arkivat e “La Stampa”: Etnor Canaj
Përktheu dhe redaktoi nëgjuhën shqipe: Brunilda Ternova
Letër nga ambasada: “Jemi të pafajshëm”.
Ambasada greke replikon me një letër të shkruar
nga këshilltari
për
shtyp Jannis Zissimos, në lidhje me artikullin e europarlamentarit Enzo Bettiza “Shkëndija Greke në fuçin e barutit ballkanik” të publikuar në edicionin
e datës 25 prill 1994 në gazetën “la
Stampa”. Në këtë edicion po botojmë letrën e ambasadës greke
dhe repliken e z. Enzo Bettiza.
“I
nderuari Kryeredaktor, megjithëse
mundohem të kuptoj ndjeshmërinëe veçantë personale dhe qëndrimin
anësor që mban i
nderuari Enzo Bettiza në lidhje me ngjarjet në Jugosllavi dhe Ballkan, nuk mund të mos replikoj kundër
deklaratave të renda të paraqitura në
artikullin “Shkëndija Greke në fuçin
e barutit ballkanik” të publikuar në edicionin e datës 25
prill. Më lejoni disa konsiderata të nevojshme: 1) Greqia –
ndryshe nga ajo që deklaron i nderuari Bettiza –,
pëfaqson për stabilitetin
esaj demokratik, për prirjen e saj paqësore
dhe për përkatësinë e integruar në sistemin politik, ekonomik e mbrojtës perëndimor,
të vetmen garanci të fortë kundër aventurave
destabilizuese në jug të Ballkanit. Për këtë arsye, përtej
interesimit të saj (të Greqisë) për të mbrojtur të drejtat humane dhe qytetare të minorancave greke në Shqipëri, nuk ka menduar kurrë “të aspirojë zotërimin e pothuajse gjysmës së territorit” të Shtetit fqinjë. Më dukete mahnitshme dhe false
pohimi i tëkundërtës,
ashtu si e konsideroj komplet arbitrare etiketimin e poltikës së jashtëme helenike si
“neo-shovinizëm helenik”. 2) Autoritetet greke janë komplet të pa lidhura me
episodin e izoluar, të errët dhe të rënde që ka ndodhur në territorin
shqiptar. Dua tëkujtoj
se qeveria greke, duke u sjell me sens përgjegjësie, dënoime forcëatë çfarë ndodhi duke
propozuar që në momentetet e para ngritjen e një komisioni të përzier – qe u
pranua në një moment të dytë nga pala shqiptare –. për të hetuar mbi këtë
akt kriminal të dënueshëm. Këto aspekte, të një rëndësiejotë papërfillshme, i
nderuari Bettiza, në vrullin e tij anti-grek i kapërcen melehtësi.
3)I nderuari Bettiza nuk merr parasysh arsyet e rëndesishme
që qëndrojnë në themel të konfliktit midis Athinës dhe Shkupit, të cilat kanë
krijuar nevojshmërinë e adoptimit të masave parandaluese nga ana e qeverisë
greke përkundrejt republikës fqinje.
4)Duke vazhduar me deklaratat e tij të veçanta,
autori formulon në drejtim të Greqisë akuza
të nxituara në mbështetje të “pastrimeve etnike serbe në Bosnjë dhe Kosovë”. Ai
gjithashtu shtron pyetje provokuese mbi
“përgatitjen e një operacioni të ri të spastrimit
etnik prej grekëve në vend të serbëve”. Duke
shkruar këto gjëra i nderuari Bettiza jo vetëm që deklaron qëllimisht gënjeshtra por fyen
rëndë ndërgjegjen qytetare të Greqisë. Nuk më rezulton se kualifikimi igazetarittë shquar dhe europarlamentarit
të famshëm, bën përjashtime nga detyrimipër t’iu përmbajtur rregullave të së vërtetës
dhe korrektësisë.
5)Në mllefin e tij, autori shpreh mendimin se Greqia
“në mënyrë konstante dhe haptazi” ka shkelur embargon e OKB kundër Beogradit të cilit “i ka dërguar përherë armë, naftë, ilaçe
mjeksore dhe ushqime”. Dua të vë në dukje se edhe
në këtë rast bëhet fjalë për deklarata
absolutisht të pabaza që vetëm një paragjykim i rrënjosur thellë ndoshta mund tamotivojë.
6)Fjalët plot nderim dhe admirim në drejtim të Kiro Gligorovit
–e
cilanë
vetvete ështëe drejta e tijpër
ti shprehur –, zbulojnë
pa dyshim njëanëshmërinë e të nderuarit Bettiza. Megjithatë, mendoj se ai duhet
të na shpjegojë se si është mundur që në Shkup është e lejueshme të huazohet e
kaluara, edhe pse padrejtësisht, e simbolit të Yllit të Verginës, ndërkohë që
autori ironizon mbi të drejtën e Greqisë të ngjallë rrënjët e saja mijëravjeçare.
7)Manifestimet popullore të zhvilluara kryesisht në
Selanik, kryeqendër e Maqedonisë greke, vetëm
për të konfirmuar përkatësinë greke të atij teritori dhe të popullatës së tij,
e bezdisin dukshëm të nderuarin Bettiza aq sa ti apostrofojë në mënyrë të
mjaftueshme. Në të vërtetë, bëhet fjalë për një shprehje të çiltër e paqësore të
një ndienje të shëndoshë patriotike, nëpërmjet thirrjeve dinjitoze, me
vetëpërmbajtje dhe me vendosmëri nga qytetarët e lirë të një Shteti qytetar
dhe europjan të cilët vëzhgojnë me habi uzurpimin dhe vjedhjen e historisë dhe kulturës së tyre.
8)Insinuatat në lidhje me lëvizjet hipotetike të
trupave, pushtimeve të afërta ushtarake dhe ndarjeve terriotriale nuk janë jo vetëm
imagjinare dhe të pabaza por kanë tendencën e përhapjes së një alarmizmi të
kotë e të pajustifikuar. Më vjen thellësisht keq që ligjërata e njëanëshme e të
nderuarit Bettiza, mospërputhëse me vijëne objektivitetit që Ju keni ndjekur, shkon
përtejkufijvetë informimit korrekt dhekalon në armiqësi të hapur
me Greqinë, duke ofruar imazhin joreal të një Shteti viktimë e fanatizmit fondamentalist
dhe intolerant. Fatëmirësisht lexuesit e gazetës Suaj dhe me mijëra italianë që
njohin Greqinë dhe popullin e saj, mendojnë ndryshe nga i nderuari Bettiza.”
Jannis Zissimos
Këshilltar për Shtyp i Ambasadës Greke (Itali) ====================================================================
Shkrimtari Enzo Bettiza : “Ju jeni bashkëpuntorë të serbëve”.
“Hakmarrës, i pasaktë, gënjeshtar” si edhe “gazetari shquar dhe europarlamentar i famshëm”.
Meqënse i ndjeshmi zoti Jannis
Zissimosmë atribon shumë tituj kontradiktorë në një herë të vetme, dua ti kujtoj atij se pikërisht duke qënë gazetar dhe europarlamentar, kamudhëtuarnë ditët e fundit të vitit 1980 në Athinë për të takuar presidentin Konstantinos
Karamanlis. Udhëtimi dhe takimi
kishin në vetvete një qëllim pozitiv: celebrimin e rëndësishëm, në një gazetë të njohur italiane, të hyrjes sëafërt
të Greqisë në Komunitetin Europjan.
Dhe në fakt, më 2 janar të 1981, njëzet e katër orë pasi Greqia ishte
transformuar zyrtarisht në anëtarin e 12-të të Komunitetit, publikohet në një faqe të gazetes “Giornale” në Milano – ku unë isha në atë kohë bashkëkryeredaktor -, një intervistë eskluzive e imja e zhvilluar
me presidentin Karamanlis e cila u ribotua gjerësisht nga organet kryesore të shtypit europjan. Por më pas, ngamaja eentuziazmitfillestar, fatkeqësisht, u rrokullisëm të shumtë drejt zhgënjimitdhe hidhërimit. Greqia, sidomos ajo
Greqia izolacioniste e Pasok-ut dhe e Papandreut - që kishin kundërshtuar me
kryeneçësi politikat që ndiqte Karamanlis për të hyrë në Komunitetin Europjan -,
nuk do të
humbasëmundësitë
për të damkosur mospërputhjet me Europën mbi njëmori të panumërt çështjesh delikate
e të rëndësishme.
Zgjedhjet gjithnjë e më
shumë të vetmuara e gjithnjë e më pak komunitare të Athinës, më në fundu përshkallëzuan
ashpër derinëkufirinendarjes, gjatë ditëve të agresionit serb përkundrejt Kroacisë dhe Bosnjës. Hyri pra në veprim si një mekanizëm atavik, instikti i
aleancës
historike serbo-greke i rrënjosur në një nacionalizëm me zanafillë orthodokse dhe i nisurtashmë nëluftërat e para ballkanike
kundër
muslumanëve,
sllavëve
maqedonas dhe shqiptarëve.
Përfaqësuesit grek, edhe në parlamentin europjan, kanë mbështetur gjithmon dhe
vazhdojnë
të
mbështesin
akoma me pasion të zjarrtë, tezat e papërshtatshme e që nuk mund të mbrohen të nacionalistëve serb si dhe agresionet
e tyre ushtarake në territorin e ish Jugosllavisë. Është e njohurbotërisht që qeveria greke
ka bërë gjithshka që ka mundur, për të mos respektuar
embargon që i është imponuar Serbisë nga komuniteti
ndërkombëtar. Tashmë as qënukllogaritenvizitatreciproke të eksponentëve grekë dhe serbë midis Athinës, Beogradit dhe Pale. Jo
rastësisht
serbët
e Bosnjës
përdorin
një
shprehje: “Aleatët tanë më të mirë janë Zoti në qiell dhe grekët në tokë”. Dy pasojat e fundit të kësaj paturpësie politike për të destabilizuar ballkanin, të ushtruaranë bashkëfajësi të njëzëshme nga qeveria greke dhe
nga grupe klerikale ekstremiste të Kishës orthodokse greke, ishin lufta ekonomike
që u shpall më 16 shkurt nga Athina kundër Republikës së Maqedonisë – mbyllja e portit të Selanikut për të bllokuar tranzitin e
mallrave maqedonase –,si dhe incidenti
i rëndë i shkaktuar në kufirin e Shqiperisë jugore më 10 prill nga një komando terroriste greke.
Boris Souvarine përdorte shpesh një shprehje: “Letra mund të durojë gjithshka”. Në këtë prizëm, edhe letra e shkruar
nga zoti Zissimos, mendoj se është po aq e fortë dhe rezistente për të përballuar të gjitha akuzat e veçanta
plot mllef dhe të njëanëshme, që ai – duke qënë se është esëll në lidhje me informacionet e
sakta diplomatike si edhe të shkrimeve të tjera të plota
-, më adreson me mëri shumë të verbër. Kështu që, dëshiroj tirifreskoj memorjen e tij të dobët dhe dinake duke i
rikujtuar atë çfarë kanë shkruar në lidhje me ekseset
politike greke, gazetat e tjera italiane dhe të huaja.
Dino Frescobaldi në gazetën “la Repubblica” te 15
prillit shkruan:”Vendimi grek për të aplikuar një bllokadë tregtare përkundrejt Maqedonisëështë episodi i fundit i një kontrasti që ka arritur tashmë një formë lufte ekonomike. Dikush
ka nisur të pyesë veten nëse në klimënqë mbizotëronsot në botënballkanike, nga një luftë ekonomike mund të kalohet në një luftë të vërtetë dhe në kuptimin e plotë të fjalës”.
George Soros në gazetën “New York Times” të 18 prillit: “Aleanca perëndimore, e udhëhequr nga Shtetet e
Bashkuara, duhet të ndihmojë Maqedonin në një moment kur Greqia, pa patur kurrfarënevoje, po ndez një vatër tjetër krize në Ballkan”.
Presidenti maqedonas Kiro
Gligorov në
një
intervistë
të
dhënë për gazetën franceze “Le Monde” të 6 prillit, flet hapur në lidhje me “lëvizje të trupave greke në kufi”. Gazeta “Le Monde”
e 14 prillit në një reportash të realizuar nga
korrespondenti i saj Yves Heller, nga Konica (Greqia veriore) shkruan:
“Irredentistët grek e quajne ‘Epiri i Veriut’ pjesën jugore të Shqipëris. Ky Epir i jashtëm, sipas hartave të tyre gjeografike,
përfshin gati gjysmën e Shqipëris”. Heller gjithashtu, përshkruan aktivitetin
intensiv të
propagandës
irredentiste që i drejtohet në mënyrë të përditshme minorancës greke në Shqipërinë fqinje nëpërmjet një radio stacioni të fuqishëm në Konicë e që administrohet nga priftërinj orthodoks, dhe citon
një
frazë
të
priftit të
krahinës
Joel Konstantaros: “Nuk ka asnjë dyshim që ushtria jonë mundtë dërgohet në Epirin e Veriut për të mbrojtur grekët që jetojnë aty.
Gazeta “Economist” e 30
prillit: “Pavarësisht nga deklaratat greke mbi respektimin reciprok të kufijve të vendeve fqinje, shqiptarët mendojnë se Athina po vazhdon të thurë një model të sajinterritorial përkundrejt Epirit të Veriut, të cilin trupat greke e kanë pushtuar dy herë në fillim të dy luftrave botërore. Nga ana tjetër,
ultranacionalistët grekë tëmbështetur nga njëpeshkop orthodoks i Epirit
grek, flasin për nevojën e mbrojtjes së minoritetit, e nëse është
e nevojshme edhe me forcë”.
Besoj se mjafton për ti dëshmuar gjerësisht të
painformuarit zotit Zissimos, se “shpikjet” që ai më atribon, janë të mbështetura pikë për pikë nga disa prej organeve më të mëdha të shtypit kombëtar dhe ndërkombëtar. Megjithatë, dulcis in fundo (shq: ëmbëlsira për në fund), ai u tregua shumë ikujdesshëm për të mos hyrë në meritën e njërës prej “shpikjeve” të mia më serioze emë të rënda: Greqia, që aktualisht ushtron
kryesinë
gjashtëmujore
të
Bashkimit Europjan, është hedhur në gjyq nga Komisioni
i Brukselit – organ qeverisës i të njejtit
instiutcion të B.E –, në Gjykatën e Drejtësisë Europjane të Luksemburgut!
Në këtë pikë esenciale, shfuqizuese, letra e zotit Zissimos, ngelet pashpjegueshmërisht e shurdhët dhe memece. Përse? Sepse është e qarte se zoti Zissimos, që në aspektet e tjera është kaq llafazan, i duhej të pranonte publikisht se
qeveria e tij, edhe pse po kryeson Bashkimin Europjan, ështënën akuzë nga gjyqësorimë i lartëeuropian pikërisht për shkak të sjelljes së paparë anti-europjane të Athinës përkundrejt Maqedonisë. Një sjellje kjo që thyen dhe shkel të gjitha rregullat e përbashkëta të politikës morale dhe tregëtare, për të mos përmendur
gjithashtu kërcenimet përkundrejt Shqipëris dhe miklimet ndaj
Serbis.
Brunilda Ternova è scrittrice, interprete e traduttrice (albanese, italiano, inglese). Soffro di una malattia rara - sottovalutata - chiamata Sindrome di Ehlers e Danlos che non ha una cura e sto cercando organizzazioni che possano aiutarmi con la ricerca medica a trovare terapie per la mia malattia che diventa invalidante nel corso degli anni. SOSTIENICI TRAMITE BONIFICO: IBAN: IT98F0760102400001022587784 INTESTATO A: BRUNILDA TERNOVA.
E-mail: bru_ternova@yahoo.it -
bru.ternova@gmail.com -
........................................
I have a rare, underestimated disease called Ehlers and Danlos Syndrome that doesn't have a cure and I'm looking for organizations that can help me with medical research to find therapies for my disease which becomes incapacitating over the years. Support us by bank transfer: IBAN: IT98F0760102400001022587784
Country Residence: ITA
ABI: 07601 CAB: 02400 BIC: BPPIITRRXXX
On behalf of Brunilda Ternova.
Bank: Banco Posta spa (Italy)